Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net başlar elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ve notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ve aromalar sonradan açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki his ile burnun duyduğu koku oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta önemsiz görünse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk kokuyu daha zengin açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin notayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ve puan tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net verebilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir içim aromasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur tadım anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.